Coraz więcej osób przychodzi do gabinetu z gotową hipotezą. Przeczytali, obejrzeli, rozpoznali siebie w opisie i chcą to już tylko potwierdzić.
Często się potwierdza. Kłopot w tym, że bardzo podobnie wygląda wyczerpanie, nieleczona depresja, zaburzenia lękowe, kilka lat niedosypiania, problemy z tarczycą i życie w stałym napięciu. Objawy w dużej części się pokrywają, a różnica wychodzi dopiero wtedy, kiedy ktoś celowo jej szuka.
Krótka konsultacja ma swoją wartość i bywa dobrym pierwszym krokiem. Warto tylko wiedzieć, czym różni się od pełnego procesu diagnostycznego, zanim się za coś zapłaci.
Dlaczego jedno spotkanie nie wystarcza
ADHD rozpoznaje się wtedy, gdy trudności są obecne od dzieciństwa i realnie utrudniają życie w więcej niż jednym miejscu. W pracy i w domu. W relacjach i w papierach. To dwa warunki, których nie da się sprawdzić w rozmowie o tym, jak jest dzisiaj.
Pierwszy dotyczy czasu. Osoba dorosła pamięta ostatnią dekadę całkiem nieźle, a dzieciństwo mgliście i wybiórczo, zwłaszcza jeśli przez lata słyszała o sobie jedną wersję wydarzeń. Dlatego dopytuję o szczegóły, proszę o wspomnienia rodziców, czasem o stare świadectwa albo uwagi w dzienniku. To bywa najbardziej odkrywcza część całego procesu, i to dla obu stron.
Drugi dotyczy zasięgu. Trudności z koncentracją w jednym obszarze życia mogą oznaczać bardzo wiele rzeczy, łącznie z tym, że ten jeden obszar jest po prostu nie do zniesienia. ADHD rozlewa się szerzej i zostawia ślad w kilku miejscach naraz.
Żeby sprawdzić jedno i drugie, trzeba zebrać materiał. Godzina na to nie wystarcza.
Jak wygląda proces
Gabinet przy ul. Okrzei 44 w Kobyłce. Badanie prowadzimy na miejscu, w tempie osoby badanej.Kiedy wynik jest negatywny
Czasem proces kończy się stwierdzeniem, że ADHD nie występuje. Dla części osób to rozczarowanie. Przyszli po nazwę dla czegoś, co od lat utrudnia im życie, i wychodzą bez niej.
Tyle że razem z tym wynikiem dostają odpowiedź na pytanie, co w takim razie się dzieje. Zwykle okazuje się, że trudności są jak najbardziej prawdziwe, tylko mają inne źródło. A inne źródło oznacza inne postępowanie i zwykle szybszą poprawę, bo wreszcie celujemy tam, gdzie trzeba.
Diagnoza a leki
To pytanie pada przy prawie każdej rozmowie telefonicznej, więc odpowiadam od razu. Diagnoza psychologiczna nie jest receptą. Leczenie farmakologiczne prowadzi lekarz psychiatra i tylko on podejmuje decyzję o lekach. Nasza opinia jest dokumentem, z którym można się do niego zgłosić, i to ma praktyczną wartość: psychiatra dostaje opisany obraz zamiast relacji z jednej wizyty.
O co zapytać, zanim gdziekolwiek zapłacisz
To pytania, które warto zadać w każdym gabinecie, u nas też.
Czy w procesie jest etap diagnozy różnicowej. Jeśli nikt nie sprawdza alternatywnych wyjaśnień, dostajesz potwierdzenie swojej hipotezy, a nie diagnozę.
Czy ktoś będzie pytał o dzieciństwo i czy poprosi o informacje od innych osób. Bez tego nie da się sprawdzić jednego z dwóch podstawowych kryteriów.
Czy na końcu dostaniesz dokument. Ustne „to jest ADHD” nie przyda się ani u psychiatry, ani w szkole, ani w pracy.
Czy cena obejmuje cały proces i co się stanie, jeśli spotkań będzie więcej, niż zakładano.
Dobry diagnosta odpowie na to bez wahania, bo i tak mówi o tym na pierwszym spotkaniu.
Porozmawiajmy, zanim cokolwiek zaczniemy
Przy diagnozie najlepiej zacząć od telefonu. Odbiera psycholog, nie recepcja. W kilka minut ustalimy, czy badanie jest potrzebne i które.
sobota 9:00–18:00 Kobyłka, ul. Okrzei 44
parking na terenie placówki
Najczęstsze pytania o diagnozę ADHD
Ile trwa cała diagnoza?
Różnie. Czasem wystarcza jedno dłuższe, intensywne spotkanie, czasem potrzeba kilku, zależnie od tego, na jakie pytanie odpowiadamy i ile informacji trzeba zebrać. Cena jest ta sama niezależnie od liczby spotkań.
Czy potrzebuję skierowania?
Nie. Nie mamy umowy z NFZ, więc skierowanie nie jest potrzebne. Wystarczy telefon i ustalenie terminu pierwszego spotkania.
Czy dostanę dokument na piśmie?
Tak. Opinia pisemna jest częścią procesu i mieści się w cenie. Opisuje wynik oraz konkretne zalecenia. Można ją pokazać w poradni psychologiczno-pedagogicznej, w szkole albo u lekarza.
Czy po diagnozie dostanę leki?
Nie. Diagnoza psychologiczna nie jest receptą. Leczenie farmakologiczne prowadzi lekarz psychiatra. Nasza opinia jest dokumentem, z którym można się do niego zgłosić, i zwykle ułatwia mu pracę, bo zastępuje relację z jednej wizyty opisanym, udokumentowanym obrazem.
Po co pytacie o dzieciństwo, skoro mam czterdzieści lat?
Bo to jedno z dwóch podstawowych kryteriów: objawy muszą być obecne od wczesnych lat. Dlatego pomagają wspomnienia rodziców, stare świadectwa i uwagi w dzienniku. Bez tej części nie da się odróżnić ADHD od trudności, które pojawiły się w dorosłym życiu z innego powodu.
Co, jeśli okaże się, że to nie ADHD?
To również jest wynik i również kończy się opinią oraz zaleceniami. Trudności są wtedy tak samo prawdziwe, tylko mają inne źródło, a inne źródło oznacza inne postępowanie.
Czy ADHD może współwystępować z czymś jeszcze?
Tak, często. Najczęściej z depresją, zaburzeniami lękowymi i trudnościami ze snem. Dlatego diagnoza różnicowa jest osobnym etapem procesu, a nie formalnością na końcu.
Adam Piskorek, psycholog, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny w procesie certyfikacji. Prowadzi Centrum Usług Terapeutycznych PsychoDiagnosis w Kobyłce, działające od 2014 roku.







