Rozdział I. Postanowienia ogólne i definicje

§ 1. Standardy wprowadzono na podstawie art. 22b i art. 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, zwanej dalej „ustawą”.

§ 2. Użyte w Standardach określenia oznaczają:

1. Placówka — PsychoDiagnosis — Centrum Usług Terapeutycznych, ul. Okrzei 44, 05-230 Kobyłka.
2. Właściciel — właściciel placówki, odpowiedzialny za wdrożenie i realizację Standardów.
3. Pracownik — osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy B2B (współpraca w ramach własnej działalności gospodarczej), a także praktykant i osoba odbywająca staż.
4. Dziecko (małoletni) — każda osoba do ukończenia 18. roku życia.
5. Opiekun dziecka — osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego rodzic, opiekun prawny lub rodzic zastępczy, a także opiekun faktyczny.
6. Krzywdzenie dziecka — popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika placówki, lub zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie.
7. Dane osobowe dziecka — wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.

Rozdział II. Odpowiedzialność za realizację Standardów

§ 1. Za wdrożenie i realizację Standardów odpowiada Właściciel.

§ 2. Właściciel jest jednocześnie:

1. osobą odpowiedzialną za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka oraz zawiadomień do sądu opiekuńczego (art. 22c ust. 1 pkt 3 ustawy);
2. osobą odpowiedzialną za przygotowanie personelu do stosowania Standardów (art. 22c ust. 1 pkt 5 ustawy) — w zakresie określonym w Rozdziale VI;
3. osobą przyjmującą zgłoszenia o zdarzeniach zagrażających dziecku i udzielającą mu wsparcia (art. 22c ust. 1 pkt 7 ustawy).

§ 3. Właściciel zapewnia dostęp do Standardów zgodnie z Rozdziałem IX, prowadzi dokumentację ich wdrożenia, dokonuje ich oceny zgodnie z Rozdziałem XII oraz ogłasza ich zmiany.

Rozdział III. Zasady bezpiecznych relacji między pracownikiem a dzieckiem

§ 1. Zasady postępowania

1. Pracownik dba o bezpieczeństwo dzieci podczas pobytu w placówce na zajęciach i terapiach, monitoruje sytuację i dobrostan dziecka.
2. Pracownik pomaga dzieciom w czynnościach samoobsługowych, w zależności od potrzeb dziecka, jego możliwości psychofizycznych i uzgodnień z opiekunami.
3. Pracownik uwzględnia w pracy umiejętności rozwojowe dziecka; zadania są dostosowywane do jego potrzeb i możliwości.
4. Pracownik wspiera dzieci w pokonywaniu trudności oraz podejmuje działania wychowawcze kształtujące prawidłowe sposoby wyrażania emocji, ograniczające zachowania agresywne i promujące zasady dobrego wychowania.
5. Pracownik zapoznaje dzieci z zasadami regulującymi funkcjonowanie grupy podczas zajęć grupowych, z uwzględnieniem praw dziecka.
6. Pozytywne zachowania dzieci są wzmacniane: pochwałą indywidualną, pochwałą w obecności grupy, nagrodą rzeczową lub pochwałą przekazaną opiekunom.
7. Bezpośredni kontakt z dzieckiem opiera się na poszanowaniu jego intymności. Zasady bezpośredniego kontaktu ustala się z opiekunami z poszanowaniem zdania obu stron.

§ 2. Zachowania niedozwolone wobec dzieci

Niedopuszczalne są zachowania:

1. cielesne: szarpanie, bicie, popychanie;
2. słowne: wyzywanie, wyśmiewanie;
3. zmuszanie dziecka, negowanie jego uczuć oraz wyprowadzanie dziecka z sali zajęciowej;
4. wszelkie zachowania o charakterze seksualnym wobec dziecka.

Rozdział IV. Zasady bezpiecznych relacji między dziećmi

§ 1. Pracownik zapewnia dzieciom bezpieczne warunki podczas zajęć grupowych i reaguje na przejawy przemocy rówieśniczej. Niedopuszczalne są między dziećmi: przemoc fizyczna, wyzywanie, wyśmiewanie, zastraszanie i wykluczanie z grupy.

§ 2. O zdarzeniach, o których mowa w § 1, pracownik sporządza notatkę służbową i przekazuje ją Właścicielowi, a dalsze postępowanie odbywa się zgodnie z Rozdziałem VIII.

Rozdział V. Dzieci z niepełnosprawnościami i specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

§ 1. Standardy uwzględniają sytuację dzieci niepełnosprawnych oraz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (art. 22c ust. 4 ustawy).

§ 2. Dzieci z niepełnosprawnościami, zwłaszcza z trudnościami w komunikacji i niepełnosprawnością intelektualną, są otaczane szczególną opieką, w szczególności przez wykorzystanie możliwych sposobów porozumiewania się danego dziecka, w tym komunikacji zastępczej.

§ 3. Standardy są sporządzone z myślą o konieczności ich zrozumienia przez dzieci; służy temu wersja skrócona przeznaczona dla dzieci, a w razie potrzeby Właściciel lub pracownik wyjaśnia jej treść dziecku w sposób dostosowany do jego wieku i możliwości.

Rozdział VI. Rekrutacja i przygotowanie personelu do stosowania Standardów

§ 1. Weryfikacja osób przed dopuszczeniem do pracy z dziećmi (art. 21 ustawy)

Przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z dziećmi (w tym współpracy B2B, praktyk i stażu) Właściciel:

1. uzyskuje informację, czy dane osoby są zamieszczone w rejestrach wskazanych w art. 21 ust. 2 ustawy (m.in. w Rejestrze z dostępem ograniczonym);
2. wymaga od osoby przedłożenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw wskazanych w ustawie (art. 21 ust. 3);
3. w przypadku osoby posiadającej obywatelstwo innego państwa lub zamieszkującej w ciągu ostatnich 20 lat w innych państwach — dopełnia dodatkowych obowiązków określonych w art. 21 ust. 4–8;
4. utrwala informacje z Rejestru w formie wydruku i załącza je, wraz z przedłożonymi informacjami z KRK i oświadczeniami, do akt osobowych albo dokumentacji współpracy (art. 21 ust. 9).

§ 2. Przygotowanie pracowników do stosowania Standardów

Właściciel odpowiada za przygotowanie pracowników do stosowania Standardów. Przygotowanie polega na zapoznaniu pracownika z treścią Standardów, omówieniu zasad reagowania na krzywdzenie dzieci oraz zadań pracownika w tym zakresie. Przed rozpoczęciem pracy z dziećmi pracownik potwierdza zapoznanie się ze Standardami podpisem. Każde takie przygotowanie jest odnotowywane w rejestrze przygotowania personelu, który prowadzi Właściciel.

§ 3. Osoby współpracujące

Osoby współpracujące na podstawie umowy B2B lub umowy zlecenia są zobowiązane do przestrzegania Standardów w takim samym zakresie jak pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę. Naruszenie Standardów może skutkować rozwiązaniem umowy.

Rozdział VII. Rozpoznawanie czynników ryzyka krzywdzenia dzieci

1. Pracownicy zwracają uwagę na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci i na zmiany w zachowaniu lub stanie dziecka, które mogą o nim świadczyć.
2. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka pracownik podejmuje rozmowę z opiekunami, przekazuje informacje o dostępnej ofercie wsparcia i motywuje ich do szukania pomocy.
3. Pracownicy monitorują sytuację i dobrostan dziecka poprzez rozmowy oraz kontakt z instytucjami, które udzielają pomocy dziecku.
4. Pracownik nie prowadzi własnego śledztwa i nie konfrontuje dziecka z podejrzeniem; w razie wątpliwości niezwłocznie przekazuje informację Właścicielowi.

Rozdział VIII. Zasady i procedura interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka

§ 1. Zgłoszenie wewnętrzne

1. Pracownik, który powziął podejrzenie krzywdzenia dziecka lub informację o krzywdzeniu, niezwłocznie sporządza notatkę służbową i przekazuje ją Właścicielowi.
2. Pracownik nie obiecuje dziecku zachowania tajemnicy i informuje je, że przekaże sytuację osobom, które mogą pomóc.
3. Jeżeli podejrzenie dotyczy Właściciela, pracownik zgłasza je bezpośrednio organom wskazanym w § 4.

§ 2. Przyjmowanie zgłoszeń i wsparcie

Zgłoszenia o zdarzeniach zagrażających dziecku przyjmuje Właściciel, który udziela dziecku wsparcia w ramach możliwości placówki i kieruje je, jeżeli zajdzie taka potrzeba, do specjalistycznej placówki pomocy dziecku.

§ 3. Postępowanie Właściciela

1. Właściciel wzywa opiekunów dziecka, którego krzywdzenie podejrzewa, i informuje ich o podejrzeniu. Jeżeli poinformowanie opiekunów mogłoby zagrozić dziecku lub utrudnić postępowanie, Właściciel nie informuje ich do czasu uzgodnienia dalszych kroków z właściwym organem.
2. Właściciel sporządza opis sytuacji na podstawie rozmów z dzieckiem, opiekunami, pracownikiem, wobec którego zachodzi podejrzenie, oraz innymi osobami posiadającymi wiedzę o sytuacji.
3. Na tej podstawie Właściciel ustala plan wsparcia dziecka po ujawnieniu krzywdzenia (art. 22c ust. 2 pkt 4 ustawy). Plan zawiera wskazania dotyczące:
   1. działań placówki zapewniających dziecku bezpieczeństwo, w tym zgłoszenia podejrzenia do właściwej instytucji;
   2. wsparcia, które placówka zaoferuje dziecku;
   3. skierowania dziecka do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli zajdzie taka potrzeba.
4. Plan wsparcia jest przedstawiany opiekunom z zaleceniem współpracy przy jego realizacji, chyba że zachodzi sytuacja opisana w pkt 1 zdanie drugie.
5. Właściciel wdraża zaplanowane działania i monitoruje sytuację, a przebieg interwencji dokumentuje w karcie interwencji.
6. Jeżeli podejrzenie dotyczy zachowania pracownika wobec dziecka, Właściciel ustala z pracownikiem kontrakt zawierający działania eliminujące nieodpowiednie zachowania oraz konsekwencje, monitoruje jego zachowanie i w razie braku efektu podejmuje wobec pracownika działania przewidziane w Kodeksie pracy lub w umowie (w przypadku współpracy na podstawie umowy B2B lub umowy zlecenia — rozwiązanie umowy).
7. W przypadkach szczególnie poważnych (wykorzystywanie seksualne, znęcanie się fizyczne lub psychiczne o dużym nasileniu) Właściciel może powołać zespół interwencyjny z udziałem psychologa, terapeuty i innych osób posiadających wiedzę o dziecku. Jeżeli podejrzenie zgłosili opiekunowie, zespół wzywa ich na spotkanie wyjaśniające, podczas którego może zaproponować zdiagnozowanie podejrzenia w zewnętrznej, bezstronnej instytucji; ze spotkania sporządza się protokół.
8. Jeżeli podejrzenie zgłosili opiekunowie dziecka, a nie zostało ono potwierdzone, Właściciel informuje o tym opiekunów na piśmie.

§ 4. Zawiadomienia do właściwych organów

Zawiadomienia składa Właściciel; opiekunów informuje się o obowiązku lub możliwości zgłoszenia sprawy.

1. Prokuratura lub Policja — w przypadku podejrzenia przestępstwa ściganego z urzędu na szkodę dziecka. Zgodnie z art. 304 § 1 Kodeksu postępowania karnego każdy, kto dowiedział się o popełnieniu takiego przestępstwa, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Zgodnie z art. 240 § 1 Kodeksu karnego osoba mająca wiarygodną wiadomość o karalnym przygotowaniu, usiłowaniu lub dokonaniu m.in. przestępstw określonych w art. 197 § 3–5, art. 198 i art. 200 Kodeksu karnego jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić organ powołany do ścigania przestępstw.
2. Sąd opiekuńczy — w przypadku zdarzenia uzasadniającego wszczęcie postępowania z urzędu (np. niewłaściwe wykonywanie władzy rodzicielskiej, zagrożenie demoralizacją dziecka). Zgodnie z art. 572 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego każdy, komu znane jest takie zdarzenie, jest obowiązany zawiadomić o nim sąd opiekuńczy.
3. Policja lub ośrodek pomocy społecznej — w przypadku podejrzenia przemocy domowej wobec dziecka. Procedurę „Niebieskie Karty” prowadzą osoby wskazane w art. 9a ust. 11–11d ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (art. 9d ust. 2), a Właściciel przekazuje im zgłoszenie i dane niezbędne do wszczęcia procedury.

Dalszy tok postępowania leży w kompetencjach wskazanych instytucji.

§ 5. Dokumentowanie i przechowywanie incydentów (art. 22c ust. 1 pkt 8 ustawy)

1. Ujawnione lub zgłoszone incydenty dokumentuje się w notatce służbowej i w karcie interwencji.
2. Dokumentację incydentów prowadzi i przechowuje Właściciel, w sposób zabezpieczony przed dostępem osób nieuprawnionych, przez 5 lat od zamknięcia sprawy.
3. Wszystkie osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków powzięły informację o krzywdzeniu dziecka, są zobowiązane do zachowania jej w tajemnicy, z wyłączeniem informacji przekazywanych uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

Rozdział IX. Udostępnianie Standardów

§ 1. Zgodnie z art. 22c ust. 7 ustawy Standardy są udostępniane na stronie internetowej placówki oraz wywieszane w widocznym miejscu w lokalu placówki, w wersji pełnej oraz w wersji skróconej, przeznaczonej dla małoletnich.

§ 2. Opiekunowie i dzieci mają prawo zapoznać się ze Standardami; na ich prośbę Właściciel udziela wyjaśnień dotyczących ich treści.

Rozdział X. Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych i ochrona przed treściami szkodliwymi

§ 1. W placówce dzieci nie korzystają z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu w czasie zajęć i terapii (art. 22c ust. 2 pkt 2 ustawy).

§ 2. Pracownik nie udostępnia dzieciom treści o charakterze szkodliwym, w tym utrwalonych w jakiejkolwiek formie, i nie pozostawia dzieci bez nadzoru przy urządzeniach elektronicznych (art. 22c ust. 2 pkt 3 ustawy).

§ 3. Pracownik, który dowie się o kontakcie dziecka z treściami szkodliwymi lub o zagrożeniach w sieci, informuje o tym Właściciela i opiekunów dziecka, a w przypadku podejrzenia przestępstwa postępuje zgodnie z Rozdziałem VIII.

Rozdział XI. Ochrona wizerunku i danych osobowych dziecka

§ 1. Ochrona wizerunku

1. Placówka co do zasady nie publikuje wizerunku dzieci. Pracownik nie publikuje wizerunku dziecka w żadnej formie (fotografia, nagranie audio-wideo), w tym w mediach społecznościowych i na stronie internetowej placówki. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej; ewentualna zmiana zasady wskazanej w zdaniu pierwszym wymaga wcześniejszej pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka, wskazującej miejsce i kontekst publikacji.
2. Pracownik nie umożliwia przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku dziecka (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu) bez pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego.
3. Niedopuszczalne jest podanie przedstawicielowi mediów danych kontaktowych opiekuna dziecka bez jego wiedzy i zgody.
4. Zgoda nie jest wymagana, jeżeli wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz lub publiczna impreza (art. 81 ust. 2 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

§ 2. Kontakty z mediami

Pracownik nie udostępnia przedstawicielom mediów informacji o dziecku ani jego opiekunie, nie kontaktuje mediów z dziećmi i nie wypowiada się o sprawie dziecka lub jego opiekuna, także gdy jest przekonany, że wypowiedź nie jest utrwalana. W wyjątkowych i uzasadnionych sytuacjach wypowiedź jest możliwa wyłącznie za pisemną zgodą opiekuna dziecka. Udostępnienie pomieszczeń placówki mediom wymaga decyzji Właściciela, który zapewnia, że nie będzie filmowania przebywających tam dzieci.

§ 3. Ochrona danych osobowych

Dane osobowe dziecka podlegają ochronie na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO) oraz w ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych. Każdy pracownik jest zobowiązany do zachowania w tajemnicy danych osobowych, które przetwarza, oraz sposobów ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym dostępem. Dane dziecka udostępnia się wyłącznie osobom i podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.

§ 4. Superwizja i cele edukacyjne

Informacje o dziecku mogą być wykorzystane w celach szkoleniowych lub edukacyjnych (superwizja) wyłącznie z zachowaniem anonimowości dziecka i w sposób uniemożliwiający jego identyfikację.

Rozdział XII. Ocena i zmiana Standardów

1. Właściciel dokonuje oceny Standardów co najmniej raz na dwa lata, w celu zapewnienia ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami (art. 22c ust. 6 ustawy).
2. Wnioski z przeprowadzonej oceny są dokumentowane pisemnie.
3. Właściciel wprowadza do Standardów niezbędne zmiany i ogłasza ich nowe brzmienie pracownikom i opiekunom dzieci w sposób określony w Rozdziale IX.
4. Standardy mogą być zmienione również poza terminem oceny, w szczególności po zmianie przepisów lub po zdarzeniu wskazującym na potrzebę zmiany.

Rozdział XIII. Przepisy końcowe

1. Standardy wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
2. Ogłoszenie następuje przez udostępnienie na stronie internetowej placówki oraz wywieszenie w widocznym miejscu w lokalu placówki, zgodnie z Rozdziałem IX.

Podstawa prawna

1. Konwencja o prawach dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.).
2. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).
3. Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2016 r. poz. 862 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy — Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1606).
4. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1673 z późn. zm.).
5. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.), w szczególności art. 240.
6. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.), w szczególności art. 304.
7. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), w szczególności art. 23 i 24.
8. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), w szczególności art. 572.
9. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Nr 24, poz. 83 z późn. zm.), w szczególności art. 81.
10. Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1781 z późn. zm.).
11. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (RODO).